Zasłanianie oka nie wystarczy

Diagnoza niedowidzenia u dziecka budzi w rodzicach duży niepokój. Świadomość, że jedno z oczu jest leniwe, a przed całą rodziną miesiące czy lata rehabilitacji może być trudne do zaakceptowania.

Niedowidzenie jest spowodowane nieprawidłową stymulacją oka we wczesnym okresie rozwoju

O niedowidzeniu mówimy gdy jedno z oczu nie widzi wyraźnie, a specjalista nie jest w stanie poprawić ostrości widzenia okularami lub soczewkami kontaktowymi. Mózg nie przetwarza informacji pochodzącej z leniwego oka. W tej sytuacji brak jest widzenia obuocznego.
Taki stan może wynikać z kilku mechanizmów:

  1. Różnica między oczami – jeśli jedno z oczu ma dużo większą wadę wzroku mózg rezygnuje z używania tego oka i wyłącza je z pracy powodując rozwój niedowidzenia.
  2. Zez – jeśli jedno z oczu ustawia się nieprawidłowo mózg by nie widzieć podwójnie wyłącza je z pracy powodując rozwój niedowidzenia.
  3. Istnieje bariera w układzie optycznym oka wynikająca z procesu chorobowego np. zaćmy, nieprzeziernej rogówki czy opadającej powieki, które uniemożliwiają prawidłowy rozwój wtórnie powodując niedowidzenie.

Bez względu na przyczyny w przypadku niedowidzenia trzeba działać sprawnie. Krytyczny dla rozwoju ostrości wzroku jest wczesny okres życia. Istotna jest wczesna diagnostyka i szybko wdrożona terapia. Tylko jak to najlepiej zrobić?

Zasłonka na oko czyli wyzwania pracy nad ostrością wzroku

Standardowe postępowanie w przypadku niedowidzenia zakłada zasłanianie lepszego oka by słabsze, niedowidzące mobilizować do pracy. Gdy lepsze, dominujące oko jest zasłonięte, oko niedowidzące ma szansę na rozwój wielu, bardzo ważnych parametrów wzrokowych. Po zakończonym, ustalonym przez specjalistę czasie zasłaniania oko lepsze wraca do pracy.

Niestety wówczas oko słabsze znów się rozleniwia i jest wyłączone z widzenia. Ten proces nazywa się tłumieniem czyli supresją.

Antysupresja czyli właściwie co?

Poprawa działania leniwego oka jest konieczna by dwa narządy, oko prawe i lewe, miały podobne możliwości. Z widzeniem obuocznym jest jak z wiązaniem sznurowadeł. Do tej umiejętności potrzeba dwóch sprawnie działających dłoni. Jedna z nich jest dominującą jednak obie mają takie same możliwości i mają możliwość nauczyć się układać sznurówki tak by zasznurować wzorową kokardkę. Temu służy terapia antysupresyjna czyli odtłumiająca, znosząca hamowanie słabszego oka. Dzięki niej oczy mobilizowane są do wspólnej pracy.

O ile weryfikacja czy dwie ręce pracują razem jest łatwe w ocenie, po prostu widzimy je w działaniu, o tyle ocena czy oczy pracują razem nie jest już tak oczywista. Konieczne są narzędzia, które będą kontrolować jednoczesną pracę prawego i lewego oka. Takie narzędzia opierają się na warunkach dwuocznych. Co to znaczy? W uproszczeniu to sytuacja gdy prawe i lewe oko widzą inny obraz i tylko gdy pracują razem widziany obraz ma sens i znaczenie dla odbiorcy. Właśnie dlatego samo zasłanianie oka i poprawianie działania słabszego narządu to nie wszystko w terapii niedowidzenia.

Myślimy, że najłatwiej będzie jak zobaczysz jak to działa na filmie poniżej 🙂

Literatura:

  1. Hess R. F., Mansouri B., Thompson B. A Binocular Approach to Treating Amblyopia: Antisuppression Therapy
    http://www.nzosi.com/uploads/1/0/2/6/10263349/a_binocular_approach_to_treating_amblyopia_.11_aug13.pdf
  2. Li J., Thompson B., Lam C., The Role of Suppression in Amblyopia
    https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2187455
Dorota Maciaszek
Dorota Maciaszek

Optometrysta i terapeuta widzenia. Lead Optometrist w zespole RemmedVR.

Przeczytaj również

09 października 2020

Niedowidzenie – na ile godzin zasłaniać oko?

Gdy samo noszenie okularów nie przyniesie oczekiwanej poprawy należy sięgnąć po silniejsze środki. Wymuszenie wzmożonej pracy leniwego oka osiąga się przez zasłonięcie oka silniejszego. Jest to standard, który w połączeniu z noszeniem okularów ma na celu poprawę widzenia niedowidzącego oka. Przyjęło się, że skuteczne leczenie niedowidzenia jest możliwe tylko do 7 roku życia. Neuroplastyczność mózgu […]

gra-vr-terapia-niedowidzenia-zeza-morski-wyscig
19 sierpnia 2020

TERAPIA NIEDOWIDZENIA I ZEZA W GRACH VR – Morski Wyścig

Gra jest ustawiana i nadzorowana przez specjalistę ochrony wzroku, który zaleca ją po pełnej diagnostyce w gabinecie. To ekscytujące, że gry wideo są narzędziem medycznym! W grze Morski Wyścig gracz musi dogonić rozgwiazdę sterując rybką. Wymaga to nie lada precyzji i koncentracji. Na trasie pojawiają się czarne jeżowce, które trzeba przeskoczyć. Kolejne wygrane pościgi oznaczają […]

19 sierpnia 2020

Wpływ wirtualnej rzeczywistości na młodsze dzieci – badania naukowe

Między mobile zombie, czyli dziećmi, które są uzależnione od urządzeń mobilnych, a tymi, które są wykluczone technologicznie jest szereg dobrych przykładów, praktyk i historii, które niesie za sobą nowa technologia. Przede wszystkim należy pamiętać, że samo narzędzie nigdy nie jest zagrożeniem. Niebezpieczeństwo może wynikać z niewłaściwych treści, braku higieny użytkowania i przede wszystkim, zdrowego rozsądku. […]